Bài 4 – 科学の限界➀ Giới hạn của khoa học ➀

Từ Vựng

Từ Vựng

Mục Từ	Nghĩa
一変（いっぺん）（する）	hoàn toàn thay đổi
ありよう	tình trạng, trạng thái, tình hình
営（いとな）み	làm việc, sinh hoạt
冷徹（れいてつ）（な）	nhanh trí, sáng suốt
真理（しんり）	chân lý,
エピソード	phần, đoạn
紡（つむ）ぐ	kéo tơ
貫（つらぬ）く	thông suốt
見返（みかえ）り	đền đáp, lại quả
万（まん）に一（ひと）つ	không thể, không có khả năng
倫理（りんり）	luân lí
据（す）える	đặt, để (một cách cẩn thận)
善用（ぜんよう）（する）	sử dụng hiệu quả, sử dụng hợp lý
民生（みんせい）	sinh kế của người dân
内包（ないほう）（する）	bao hàm, nội hàm

Ngữ Pháp

Ngữ Pháp

---

～のではないか

Phải chăng là~

▶ Cách nói phỏng đoán về một sự việc.

1. 将来（しょうらい）、ロボットが介護（かいご）をする時代（じだい）になるのではないかと思（おも）う。
     Tôi nghĩ phải chăng tương lai sẽ là thời kì robot làm công việc chăm sóc người già.

2. 留学（りゅうがく）することについて、彼女（かのじょ）はまだ迷（まよ）っているんじゃないかなあ。
     Phải chăng cô ấy vãn đang phân vân về việc đi du học.

---

～抜（ぬ）きで／～を抜（ぬ）きに

Không tính tới, không có ~

▶ Diễn tả ý "không cân nhắc tới ~"

1. 難（むずか）しい話（はなし）は抜（ぬ）きで、今日（きょう）は楽（たの）しみましょう。
     Hôm nay hãy chơi vui vẻ mà không cần nghĩ tới mấy chuyện khó nhằn.

2. お世辞抜（せじぬ）きで、彼（かれ）は頭（あたま）がいい。
     Không phải nịnh chứ anh ấy thông minh thật.

3. 彼女（かのじょ）を抜（ぬ）きに、このチームは成（な）り立（た）たない。
     Thiếu cô ấy thì không tồn tại đội bóng này.

---

～得（え）ない

Không thể~

▶ Diễn đạt ý "không có khả năng đó, không thể làm được điều đó".

1. あの二人（ふたり）が結婚（けっこん）するなんて、あり得（え）ない。
     Hai người đó lấy nhau thật vô lí.

2. 難（むずか）しすぎて、私（わたし）のような凡人（ぼんじん）には理解（りかい）し得（え）ない。
     Khó quá nên người thường như tôi không thể hiểu được.

---

～てこそ

Chính vì ~

▶ Cách nói nhấn mạnh tầm quan trọng của sự việc chính "chính vì A nên B", nhờ có A mà mới có kết quả B(tốt).

1. 健康（けんこう）であってこそ、毎日楽（まいにちたの）しく生活（せいかつ）することができる。
     Chính vì có sức khỏe mới sống vui vẻ hằng này.

2. 技術（ぎじゅつ）は使（つか）ってこそ価値（かち）がある。
     Có giá chính vì sử dụng kỹ thuật.

---

～相違（そうい）ない

Không sai, hoàn toàn đúng

▶ Giống nghĩa với cách nói 「～に違いない」 , hơi cứng và sang trọng hơn.

1. 犯人（はんにん）はあの女（おんな）に相違（そうい）ない。
     Thủ phạm chính là cô ta.

2. 〈種類（しゅるい）〉上記（じょうき）の内容（ないよう）で相違（そうい）ありません。
     (Giấy tờ) Nội dung trên không có gì sai.

Đọc Hiểu

   確（たし）かに科学（かがく）には金（かね）がかかり、それには社会（しゃかい）の支持（しじ）が欠（か）かせない。「無用（むよう）の用（よう）」にすらならないムダも多（おお）いだろう。しかし、ときに科学（かがく）は世界（せかい）の見方（みかた）を変（か）える大（おお）きな力（ちから）を秘（ひ）めている。★事実（じじつ）、科学（かがく）はその力（ちから）によって自然（しぜん）観（かん）や世界観（せかいかん）を一変（いっぺん）させ、社会（しゃかい）のありように大（おお）きな変化（へんか）をもたらしてきた。社会（しゃかい）への見返（みかえ）りとは、そのような概念（がいねん）や思想（しそう）を提供（ていきょう）する役目（やくめ）にあるのではないか。それは万（まん）に一（ひと）つくらいの確率（かくりつ）であるかもしれないが、科学（かがく）の営（いとな）み抜（ぬ）きにしては起（お）こり得（え）ない貢献（こうけん）である。むろん、天才（てんさい）の登場（とうじょう）を必要（ひつよう）とする場合（ばあい）が多（おお）いが、その陰（かげ）には無数（むすう）の無名（むめい）の科学者（かがくしゃ）がいたことを忘（わす）れてはならない。それらの積（つ）み上（あ）げがあってこそ天才（てんさい）も活躍（かつやく）できるのである。
   科学（かがく）は冷徹（れいてつ）な真理（しんり）を追（お）い求（もと）めているのには相違（そうい）ないが、その道筋（みちすじ）は「物語（ものがたり）」に満（み）ちている。科学（かがく）の行為（こうい）は科学者（かがくしゃ）という人間（にんげん）の営（いとな）みだから、そこには数多（かずおお）くのエピソードがあり、成功（せいこう）も失敗（しっぱい）もある。それらも一緒（いっしょ）に紡（つむ）ぎ合（あ）わせることによって「文化（ぶんか）としての科学（かがく）」が豊（ゆた）かになっていくのではないだろうか。それが結果（けっか）的（てき）に市民（しみん）に勇気（ゆうき）や喜（よろこ）びを与（あた）えると信（しん）じている。
   その「物語（ものがたり）」を貫（つらぬ）く一（ひと）つの芯（しん）として、科学（かがく）（および科学者（かがくしゃ））の倫理（りんり）を据（す）えなければならないと思（おも）う。科学（かがく）には二面性（にめんせい）があり、善用（ぜんよう）も悪用（あくよう）も可能（かのう）なのである。
   生活（せいかつ）に役立（やくだ）つ民生用（みんせいよう）にも、人（ひと）を殺（ころ）す軍事用（ぐんじよう）にも転用（てんよう）できる。人（ひと）びとに大（おお）きな利益（りえき）をもたらす一方（いっぽう）、最初（さいしょ）から反倫理（はんりんり）性（せい）を内包（ないほう）している科学（かがく）もある。科学（かがく）は、それらをどう考（かんが）え、社会（しゃかい）はどう選択（せんたく）していくべきかを語（かた）る「物語（ものがたり）」でもなければならない。