| ～（ら）れる （bị động gián tiếp (nội động từ)) |
Trong câu bị động của tiếng Nhật, ngoài câu bị động trực tiếp với tân ngữ Y của ngoại động từ trong câu chủ động「Xが（は）YをVする」trở thành chủ ngữ, thì còn có cách nói câu bị động với Y trong câu chủ động「X が（は）Y に V する」làm chủ ngữ, và câu bị động với chủ sỡ hữu của Y của tân ngữ Z (của ngoại động từ) trong câu chủ động「XがYのZをVする」làm chủ ngữ.
① 先生はわたしを注意した。（を → が（は））
→ わたしは先生に注意された。
➁ 部長はわたしに仕事を頼んだ。（に → が（は））
→ わたしは部長に仕事を頼まれた。
➂ 泥棒が私の財布を盗んだ。（の → が（は））
→ わたしは泥棒に財布を盗まれた。 （①～➂ Minna 2 bài 37）
Ngoài ra, trong tiếng Nhật, có thể chuyển câu nội động từ「X が（は）V する」thành câu bị động. Trường hợp này thì người chịu ảnh hưởng bởi tác động X sẽ trở thành chủ ngữ của câu, và câu biểu thị rằng người đó đã chịu trách ảnh hưởng xấu (sự phiền toái hoặc thiệt hại) bởi tác động đó.
④ 昨日雨が降った。 (nội động từ)
Hôm qua mưa.
→ わたしは昨日雨に降られて、ねれてしまった。 (bị động của nội động từ)
Hôm qua tôi đã bị mắc mưa và ướt hết.
⑤ あなたがそこに立つと、前が見えません。 (nội động từ)
Nếu anh đứng đó thì tôi không thể nhìn thấy gì ở phía trước.
Chủ sở hữu của chủ ngữ của nội động từ cũng có thể trở thành chủ ngữ trong câu bị động.
⑥ 私の父が急に死んで、わたしは大学に行けなかった。 (nội động từ)
Bố tôi đột ngột mất đi và tôi không đã không thể học lên đại học.
→ わたしは父に急に死なれて、大学に行けなかった。 (bị động của nội động từ)
Tôi bị mất bố đột ngột và đã không thể học lên đại học.
Đọc dịch những câu dưới đây:
１）昨日、家へ帰る途中、雨に降られて、風邪をひいてしまった。
２）自転車で犯人を追いかけたが、逃げられてしまった。
練習１
例： 高校３年のときに父が死んだ・大学へ行くのをあきらめた
→ 高校３年のときに父に死なれて、大学へ行くのをあきらめました。
１） みんなが先に行った・道がわからなくなった →
２） アルバイトの学生が辞めた・作業が遅れた →
３） 留守のあいだに泥棒が入った・銀行のカードを盗まれた →
練習２
例： 昨日、勉強できましたか。
・・・いいえ。隣の人に騒がれて、全然勉強できませんでした。
１） 昨日はよく眠れましたか。・・・
２） レポートは書けましたか。・・・
３） 踊りはよく見えましたか。・・・
| ～（ら）れる (bị động gián tiếp (ngoại động từ)) |
Ngoại động từ cũng có thể được dùng cho câu bị động chỉ việc chịu phiền phức hay thiệt hại.
① こんなところに信号を作られて、車が渋滞するようになってしまった。
Họ dựng cột đèn hiệu ở cả những chỗ như thế này làm cho xe cộ trở nên tắc nghẽn.
➁ わたしの家の前にゴミを捨てられて困っています。
Trước nhà tôi bị người ta vứt rác nên đang không biết phải làm sao.
Tham chiếu 「～（さ）せられる／～される (sai khiến bị động) 」：
太郎君は先生に掃除をさせられた。 (Minna 1 bài 4)
Đọc dịch những câu dưới đây:
１）ラーメン屋で店員にスープをこぼされて、新しいズボンが汚れてしまった。
２）駅の近くなので、家の前に自転車やバイクを止められて、困っています。
３）店のシャッターにスプレーで落書きをされて、困っています。
練習１
例： 寝られませんでした。
→ 夜中に洗濯をされて、寝られませんでした。
１） 日が当たらなくなりました。 →
２） 話ができませんでした。 →
３） 車が出せません。 →
| V thể ます | ＋っぱなし |
「～っぱなし」chỉ việc tiếp tục kéo dài không mong muốn của một trạng thái mà thông thường sẽ chấm dứt kịp thời. Đưa động từ thể ます (gốc từ) vào trong「～」.
① 服が脱ぎっぱなしだ。片づけないから、部屋が汚い。
Con cởi đồ và để bừa vậy. Chẳng chịu dọn dẹp gì cả nên phòng rất bẩn.
➁ こらっ。ドアが開けっぱなしだよ。早く閉めなさい。
Này, con để cửa mở đấy. Nhanh đóng lại đi.
Tham chiếu 「～たまま、...・～のまま、...」：
眼鏡をかけたまま、おふろに入った。 (Minna 1 bài 8)
Đọc dịch những câu dưới đây:
１）あの家は留守らしい。洗濯物が４，５日前から干しっぱなしだ。
２）１週間前から階段の前にバイクが置きっぱなしにしてある。
３）ああ、疲れた。今朝から立ちっぱなしだから、ちょっと休もう。
練習１
例： うるさかったよ → 目覚まし時計が鳴りっぱなしだったよ。うるさかったよ。
１） 気をつけなくちゃ →
２） もったいないね →
３） 危ないね →
