1. Cấu trúc cơ bản
| Mẫu | Cấu tạo với ～すぎる | Ví dụ | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Động từ | V-ます bỏ ます ＋ すぎる | 食べすぎる／残業しすぎる | Nhóm II, chia được: すぎます／すぎた／すぎない |
| Tính từ い | Aい bỏ い ＋ すぎる | 忙しすぎる／新しすぎる | Không giữ い |
| Tính từ な | Aな (gốc) ＋ すぎる | 簡単すぎる／安全すぎる | Không thêm だ |
| Nối nguyên nhân | ～すぎて、… | 眩しすぎて、目が開けられない。 | Lý do do “quá” |
2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết
- Chỉ mức độ vượt chuẩn: “quá…”, thường không mong muốn.
- Dùng được với V/A; bản thân すぎる là động từ, có thể phủ định/khả năng/thể ý chí ít dùng.
- Phân biệt “quá nhiều” (多すぎる) với “không đủ” (少なすぎる) đều dùng すぎる.
3. Ví dụ minh họa
- この部屋は暑すぎる。
Phòng này nóng quá. - 寝すぎて、頭が痛い。
Ngủ quá nên đau đầu. - その説明は専門的すぎて、理解しにくい。
Giải thích đó chuyên môn quá nên khó hiểu. - 彼女は真面目すぎるところがある。
Cô ấy có phần quá nghiêm túc. - 使いすぎに注意してください。
Xin chú ý việc dùng quá mức.
4. Cách dùng & sắc thái
- Tự nhiên trong hội thoại: うますぎ！／最高すぎる！（tích cực, khẩu ngữ）.
- Dùng すぎる để khuyên: 食べすぎないほうがいい（đừng ăn quá nhiều thì hơn）.
- Trong văn viết, có thể thay bằng 過度な／過剰な để trang trọng.
5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự
| Mẫu | Ý nghĩa | Khác biệt | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| ～すぎる | Quá mức | Phổ thông, linh hoạt | 甘すぎる |
| 過度なN/過剰なN | Quá độ/quá mức (danh từ/định ngữ) | Trang trọng, văn viết | 過剰な反応 |
| ～にすぎない | Chỉ là | Khác nghĩa | 推測にすぎない |
6. Ghi chú mở rộng
- Khi nhắm vào chủ thể người: 褒めすぎる／期待しすぎる hàm ý đánh giá hành vi của người nói.
- Âm tiết liền mạch: V-ます語幹＋すぎる; kiểm tra gốc ます để tránh chia sai.
7. Biến thể & cụm cố định
- やりすぎ／言いすぎ／考えすぎ
- ～すぎて笑う／～すぎて困る
- 食べ過ぎ注意／塩分取りすぎ
8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT
- Lẫn trật tự: ×高いすぎる → 高すぎる.
- Thêm だ với な形容詞: ×静かだすぎる → 静かすぎる.
- Nhầm với ～にすぎない trong bài đọc hiểu do chữ 過ぎる/過ぎない giống Kanji.