～ないではすまない - Không thể không…

Loại kết hợp	Mẫu với ～ないではすまない	Ví dụ cấu trúc	Ý nghĩa
Vない	Vないではすまない	迷惑めいわくをかけた以上いじょう、謝あやまらないではすまない	Không thể xong/không thể bỏ qua nếu không làm V (nghĩa vụ).
Vず	Vずにはすまない	損害そんがいを与あたえたなら、弁償べんしょうせずにはすまない	Biến thể trang trọng tương đương.
Quá khứ	Vないではすまなかった	無断むだん欠席けっせきは謝あやまらないではすまなかった	Đã không thể tránh khỏi việc phải làm V (trong quá khứ).

Diễn tả nghĩa vụ/quy phạm bắt buộc phát sinh do hoàn cảnh, đạo đức, luật lệ, quan hệ xã hội: “không làm V thì không ổn/không xong”.
Khác với “phải” chung chung, mẫu này nhấn mạnh sức ép bên ngoài hoặc chuẩn mực xã hội.
Thường đi với bối cảnh “vì đã A nên B là điều bắt buộc”: ～以上いじょう、～からには、～以上いじょうは.

これだけ騒さわぎを起おこしたのだから、責任せきにん者しゃは記者きしゃ会見かいけんで説明せつめいしないではすまない。
Đã gây ồn ào đến mức này thì người chịu trách nhiệm không thể không họp báo giải thích.
みんなに迷惑めいわくをかけたのだから、謝あやまらないではすまない。
Vì đã làm phiền mọi người nên không thể không xin lỗi.
ルールに違反いはんした以上いじょう、処分しょぶんしないではすまない。
Đã vi phạm quy định thì không thể không xử lý.
重大じゅうだいなミスをしたから、上司じょうしに報告ほうこくせずにはすまない。
Vì mắc lỗi nghiêm trọng nên không thể không báo cáo với cấp trên.
期限きげんを二度にども破やぶったのだから、今回こんかいは契約けいやくを見直みなおさないではすまない。
Đã hai lần phá vỡ hạn chót thì lần này không thể không xem xét lại hợp đồng.

Sắc thái nghiêm túc, trang trọng; dùng trong văn bản, phát ngôn chính thức, phán đoán pháp lý/đạo đức.
Chủ thể có nghĩa vụ là cá nhân/tổ chức chịu trách nhiệm.
Hay kết hợp với các cụm nêu điều kiện ràng buộc: ～以上いじょう、～からには、～手前てまえ.
Không dùng để nói thói quen hay dự định cá nhân nhẹ nhàng.

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt trọng tâm	Ví dụ ngắn
～ないではすまない	Không thể xong nếu không làm (nghĩa vụ)	Áp lực quy phạm/xã hội/hoàn cảnh.	賠償ばいしょうしないではすまない。
～ないではおかない	Ắt sẽ gây ra …	Tính tất yếu gây tác động, không phải nghĩa vụ của chủ thể.	物議ぶつぎを醸かもさないではおかない。
～なければならない	Phải	Trung tính, không nhất thiết do quy phạm xã hội cụ thể.	行いかなければならない。
～ないわけにはいかない	Không thể không (vì tình thế)	Gần nghĩa, nhưng thiên về lẽ thường/tình thế hơn quy phạm nghiêm khắc.	出席しゅっせきしないわけにはいかない。
～ずにはいられない	Không thể kìm được	Cưỡng bách nội tâm, không phải nghĩa vụ.	笑わらわわずにはいられない。

Thường xuất hiện trong văn bản pháp lý/kinh doanh: ～措置そちを講こうじないではすまない, ～対応たいおうせずにはすまない.
Hình thái quá khứ すまなかった dùng khi nhìn lại một tình huống mà nghĩa vụ đã phát sinh và đã thực hiện.
Ngoài xin lỗi/đền bù, có thể dùng với mọi hành vi sửa sai: 説明せつめいする, 公表こうひょうする, 是正ぜせいする, 返金へんきんする.

Nhầm với ～ないではおかない: cái sau là “ắt gây ra”, không phải nghĩa vụ.
Dùng cho việc nhỏ không có ràng buộc xã hội (今日きょう、掃除そうじしないではすまない): kém tự nhiên nếu không có lý do bắt buộc.
Sai dạng phủ định: phải là Vない + では + すまない hoặc Vずにはすまない.
Trong lựa chọn JLPT, đáp án đúng thường đi với xin lỗi/đền bù/giải thích: 謝あやまる, 弁償べんしょうする, 説明せつめいする, 報告ほうこくする.

～ないではすまない – Không thể không…