～さえ - Ngay cả, thậm chí

Mẫu	Cấu trúc	Ví dụ	Ghi chú
N（で）さえ	N + さえ / N + で + さえ	子こどもでさえ分わかる。彼かれにさえ話はなしていない。	“Ngay cả/đến cả …”
Trợ từ cách	に・で・から＋さえ	学校がっこうでさえ休校きゅうこうだ。彼かれからさえ連絡れんらくがない。	が/を thường được lược bỏ và gắn さえ trực tiếp: 私わたしさえ知しらない。
さえ～ない	N + さえ + Vない	名前なまえさえ知しらない。水みずさえ飲のまない。	“Đến cả … cũng không …”
～さえ～ば（điều kiện đủ）	N + さえ + Vば Vます + さえ + すれば Aい→Aく + さえ + あれば Aな→Aで + さえ + あれば	お金かねさえあればいい。説明せつめいしさえすれば分わかる。静しずかでさえあれば寝ねられる。	“Chỉ cần … là …” (điều kiện tối thiểu)
数量すうりょう＋さえ	（一度いちど・一いち円えん）＋さえ	一度いちどさえ行いったことがない。	Nhấn mạnh cực hạn thấp/cao

Nghĩa 1: Nhấn mạnh mức độ “đến cả/ngay cả” một ví dụ cực đoan → nhấn mạnh bất ngờ, ngoài dự đoán.
Nghĩa 2: Mẫu điều kiện đủ ～さえ～ば “chỉ cần … là …” → xác định điều kiện tối thiểu để đạt mục tiêu.
Vị trí: さえ gắn ngay sau yếu tố được nhấn (danh từ/trợ từ cách; với động từ dùng Vます＋さえすれば).
Sắc thái mạnh hơn でも; ですら trang trọng hơn さえ.

彼かれは忙いそがしすぎて、昼ひるご飯はんさえ食たべない。
Anh ấy bận đến mức ngay cả bữa trưa cũng không ăn.
子こどもでさえ理解りかいできる説明せつめいにしてほしい。
Mong hãy giải thích sao cho đến trẻ con cũng hiểu được.
お金かねさえあれば、夢ゆめは実現じつげんできる。
Chỉ cần có tiền là có thể hiện thực hóa ước mơ.
連絡れんらくしさえすれば、待まっているよ。
Chỉ cần liên lạc là tôi sẽ đợi.
名前なまえさえ知ちらない人ひとに家いえを貸かせない。
Không thể cho người mà đến tên cũng không biết thuê nhà.
彼かれにさえ言いえない秘密ひみつだ。
Đó là bí mật mà đến với anh ấy tôi cũng không thể nói.

Dùng để nhấn mạnh phạm vi ngoại lệ cực đoan, gây bất ngờ.
Trong ～さえ～ば, さえ đánh dấu “điều kiện tối thiểu”; dạng này rất hay gặp trong JLPT.
Với が/を: thường bỏ đi và gắn さえ trực tiếp sau danh từ. Với に/で/から/へ: giữ trợ từ + さえ.
Văn phong: さえ trung tính; ですら trang trọng/văn viết; でも nhẹ hơn.

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt	Ví dụ ngắn
さえ	Ngay cả/đến cả; chỉ cần (～ば)	Mạnh, trung tính	彼かれさえ知しらない
ですら	Ngay cả (trang trọng)	Văn viết, lịch sự hơn	専門せんもん家かですら驚おどろく
でも	Ngay cả; hoặc “cũng”	Nhẹ, hội thoại, ít nhấn mạnh	子こどもでも分わかる
まで	Đến/đến cả	Nhấn phạm vi; までに khác nghĩa	社長しゃちょうまで来きた
だけ	Chỉ	Giới hạn, không mang sắc thái “ngay cả”	一回いっかいだけ行いった

Phạm vi hạt nhân: さえ nhấn chính xác thành phần đứng trước nó; đổi vị trí sẽ đổi trọng tâm.
～てさえいる/～にさえなる tồn tại nhưng ít phổ biến hơn sách giáo khoa; học chắc Nさえ và Vますさえすれば trước.
Trong phát âm, さえ thường được nhấn mạnh cao độ để biểu thị sự bất ngờ.

Sai vị trí さえ: phải đặt ngay sau thành phần được nhấn. 誤あやま）さえ彼かれに → 正ただし）彼かれにさえ.
Nhầm さえ với だけ: さえ là “ngay cả”, だけ là “chỉ”. Ý nghĩa trái nhau trong nhiều ngữ cảnh.
Quên bỏ が/を: 誤あやま）彼かれをさえ → Thường dùng 彼かれさえ.
Nhầm ～さえ～ば với ～だけで: cả hai đều “chỉ cần”, nhưng ～さえ～ば nhấn điều kiện tối thiểu mạnh hơn.

～さえ – Ngay cả, thậm chí