～させる – Làm cho / bắt… làm…

1. Cấu trúc cơ bản

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

• 〜させる diễn tả “khiến/cho phép ai làm…”. Hai hướng nghĩa:
  • Bắt buộc/ra lệnh: 上司じょうしは部下ぶかに残業ざんぎょうさせる.
  • Cho phép/tạo điều kiện: 親おやは子こどもに一人ひとりで旅行りょこうさせる.
• Cấu trúc: Tác thể (người khiến) + は/が; người bị khiến (causee) + に; tân ngữ của động từ giữ を như thường.
• Với động từ cảm xúc/hành vi không chủ ý, dùng 〜(a)せる để nói “làm cho (ai đó) …”: 驚おどろかせる, 悲かなしませる.

3. Ví dụ minh họa

• 先生せんせいは学生がくせいにスピーチをさせた。
  Thầy bắt/cho học sinh thuyết trình.
• 部長ぶちょうは私わたしを先さきに帰かえらせてくれた。
  Trưởng phòng cho tôi về trước.
• 親おやは子こどもに自分じぶんで決きめさせるべきだ。
  Cha mẹ nên để con tự quyết định.
• その映画えいがは多おおくの人ひとを泣なかせた。
  Bộ phim đó đã làm nhiều người phải khóc.
• 少すこし考かんがえさせてください。
  Xin cho tôi nghĩ một chút.

4. Cách dùng & sắc thái

• “Bắt buộc” vs “cho phép” phụ thuộc ngữ cảnh, từ đi kèm (許可きょか・命令めいれい) và sắc thái động từ.
• Trong lịch sự/khiêm nhường, người nói dùng “Vさせていただく/もらう” để xin/nhận phép làm việc gì.
• Với động từ chuyển động (行いく/帰かえる), người bị khiến thường đi với に: 子こどもに行いかせる.
• Biểu đạt gây cảm xúc: Aを驚おどろかせる／喜よろこばせる (làm A ngạc nhiên/vui).

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

6. Ghi chú mở rộng

• Hình thái gây cảm xúc với い形容詞けいようし: 悲かなしい→悲かなしませる, 嬉うれしい→嬉うれしがらせる (ít dùng) / 喜よろこばせる (tự nhiên hơn).
• “お待またせしました” là công thức khiêm nhường (お待またせする) để xin lỗi vì “đã để quý khách đợi”.
• Đi với てくれる tạo nghĩa “cho phép mình làm”: 行いかせてくれる, 使つかわせてくれる.

7. Biến thể & cụm cố định

• Vさせてください／くださいませんか (xin phép lịch sự)
• Vさせていただく (khiêm nhường cao)
• お待またせしました／お待またせいたしました
• 泣なかせる／笑わらわわせる／驚おどろかせる／悩なやませる (làm…)

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

• Sai trợ từ cho “người bị khiến”: dùng を thay cho に. Đúng: 先生せんせいは学生がくせいに発表はっぴょうさせた.
• Nhầm sắc thái: “させる=cho phép” hay “bắt buộc” phải dựa vào ngữ cảnh; bài thi kiểm tra suy luận này.
• Sai hình thái 来きたる: “来きたさせる(こさせる)” chứ không phải “来きたらせる”.
• Rối tân ngữ kép: 私わたしは息子むすこに宿題しゅくだいをさせる (đúng); đổi vị trí dễ lẫn.