～ねばならない – Phải…, bắt buộc…

1. Cấu trúc cơ bản

Mẫu điều kiện phủ định cổ: ～ねば (＝～ないならば) + ならない → “nếu không … thì không được” → nghĩa “phải …”.

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

• Diễn đạt nghĩa vụ/bắt buộc mạnh: quy tắc, trách nhiệm, tự ràng buộc.
• Sắc thái trang trọng/điển phạm, nghe cứng hơn ～なければならない; mang chút văn chương/khẩu khí.
• Trong khẩu ngữ đời thường thường thay bằng ～なきゃ／～なくちゃ／～なければならない.

3. Ví dụ minh họa

• 明日あしたまでに報告ほうこく書しょを提出ていしゅつせねばならない。
  Phải nộp báo cáo trước ngày mai.
• 我々われわれは約束やくそくを守まもらねばならない。
  Chúng ta phải giữ lời hứa.
• 何なにとしてもこのプロジェクトを成功せいこうさせねばならない。
  Dù thế nào cũng phải làm dự án này thành công.
• 被災ひさい地ちの支援しえんを急いそがねばならない。
  Phải khẩn trương hỗ trợ vùng thiên tai.
• 規則きそくは遵守じゅんしゅせねばならぬ。
  Quy định phải được tuân thủ.

4. Cách dùng & sắc thái

• Dùng khi phát biểu trang trọng, cam kết, văn bản quy định, phát ngôn chính trị/diễn văn.
• Trong hội thoại tự nhiên, cân nhắc dùng ～なきゃ/～なくちゃ/～ないと thay thế.
• Chủ thể thường là “tôi/chúng ta/tổ chức”; với người nghe, dễ tạo cảm giác mệnh lệnh.

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

6. Ghi chú mở rộng

• Trong tiêu đề/khẩu hiệu: ～せねばならない tạo nhịp điệu mạnh, ngắn gọn.
• Dạng rút gọn nam tính/khẩu ngữ cũ: ～ねばならん (không trang trọng).
• “～ねば” có thể lược bỏ “ならない” trong văn phong hô hào: 守まもらねば！ (sắc thái mạnh, cổ).

7. Biến thể & cụm cố định

• せねばならない（từ する）／行いかねばならない／守まもらねばならない
• ～ねばならぬ（văn viết）／～ねばなりません（kính ngữ lịch sự）
• ～ねば（dạng rút gọn nhấn mạnh)

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

• Chia sai với する: “しねばならない” → sai; phải “せねばならない”.
• Nhầm sắc thái với ざるを得えない: cái sau là “bất đắc dĩ”, không phải nghĩa vụ quy tắc.
• Áp dụng trong hội thoại thân mật → nghe cứng/diễn; nên dùng なきゃ/ないと.
• JLPT hay kiểm tra nhận diện 未然みぜん形がた: 書かく→書かかかねばならない; 食たべる→食たべねばならない.