1. Cấu trúc cơ bản
| Loại | Cấu tạo với ～かねない | Ví dụ cấu trúc | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Động từ | Vます＋かねない | 招きかねない／起こしかねない／漏れかねない | Diễn tả “có nguy cơ/có thể (xấu) xảy ra” theo nhận định chủ quan |
| Cụm bổ nghĩa | Vます＋かねない＋N／V | 誤解を招きかねない発言 | Thường đi với hệ quả tiêu cực, không dùng cho khả năng tích cực |
| Đăng ký | Văn viết/Trang trọng | この対応は批判を受けかねない | Gần nghĩa với おそれがある nhưng sắc thái chủ quan hơn |
2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết
- Biểu thị nguy cơ, khả năng cao xảy ra (thường là kết quả xấu, không mong muốn) dựa trên phán đoán của người nói.
- Sắc thái cảnh báo/nhắc nhở: “Có thể dẫn đến… đấy”. Không phải “không thể” như ～かねる.
- Mức độ chủ quan cao hơn おそれがある; mang tính đánh giá, suy xét tình huống.
- Thường dùng trong phân tích, tin tức, báo cáo: “～しかねない”, “～になりかねない”.
- Không dùng để nói năng lực tự thân (không phải “có thể làm được/không”).
3. Ví dụ minh họa
- その言い方では誤解を招きかねない。
Cách nói đó có thể gây hiểu lầm. - 個人情報が漏れかねないので、取り扱いには十分注意してください。
Vì có nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân, xin hãy hết sức cẩn trọng. - このままでは会社が倒産しかねない。
Nếu cứ thế này, công ty có thể phá sản. - 安易なダイエットは健康を損ないかねない。
Ăn kiêng thiếu suy nghĩ có thể hại sức khỏe. - 子どもの前で大声で叱ると、心に傷を残しかねない。
Mắng to trước mặt trẻ có thể để lại tổn thương tâm lý.
4. Cách dùng & sắc thái
- Đặt sau Vます để dự đoán hệ quả xấu: ～Vます＋かねない.
- Phong cách trang trọng, thiên về văn viết/diễn văn/báo cáo.
- Thường đi kèm từ vựng mang sắc thái rủi ro: 誤解を招く, 問題になる, 批判される, 破綻する, 失う, 危険だ.
- Không dùng cho ý chí người nói hay kế hoạch tương lai của bản thân.
- Không dùng cho kết quả tích cực (tránh: 成功しかねない), trừ khi câu mang ý mỉa mai.
5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự
| Mẫu | Ý nghĩa | Khác biệt chính | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| ～かねない | Nguy cơ (xấu) có thể xảy ra | Chủ quan, sắc thái cảnh báo | 不用意な発言はトラブルになりかねない |
| ～おそれがある | Có khả năng/rủi ro xảy ra | Trung tính, công vụ/khách quan hơn | 大雨で土砂災害のおそれがある |
| Vうる／V得る | Khả năng xảy ra (trung tính) | Không hàm ý xấu; dùng cho khả năng nói chung | だれにでも起こりうる |
| ～かもしれない | Có lẽ, có thể | Phỏng đoán chung, không nhất thiết là rủi ro | 明日は雨かもしれない |
6. Ghi chú mở rộng
- Cụm hay dùng: ～になりかねない, ～を招きかねない, ～を失いかねない, ～に見られかねない (dễ bị xem là…).
- Thường kết hợp với つい, このままでは, 安易に, 軽率な, 不適切な để nhấn mạnh nguy cơ.
- Quá khứ hiếm gặp (～かねなかった) và nghe cứng; ưu tiên hiện tại ～かねない cho phát ngôn chung.
7. Biến thể & cụm cố định
- 命取りになりかねない（có thể chí mạng）
- 信用を失いかねない（có thể đánh mất uy tín）
- 誤解されかねない表現（cách diễn đạt dễ bị hiểu lầm）
8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT
- Lẫn với ～かねる (không thể làm) — hai mẫu trái nghĩa, ngữ dụng khác hẳn.
- Dùng cho kết quả tích cực: sai sắc thái. Tránh “この案は成功しかねない”.
- Dùng như khả năng khách quan thuần túy: nên chọn おそれがある hoặc うる.
- Chủ ngữ là “tôi” với ý chí/hành động của chính mình: không phù hợp (mẫu là đánh giá hậu quả).