～ならいざ知らず - … thì còn được chứ…

Thành phần trước ～ならいざ知しらず	Cấu tạo	Ví dụ cấu trúc	Ghi chú sắc thái
Danh từ	N ＋ならいざ知しらず、～	子こどもならいざ知しらず、大人おとなは…	Phổ biến nhất, tự nhiên nhất
Động từ/Tính từ	Vる／Aい／Aな（＋なの）＋ならいざ知しらず、～	冗談じょうだんを言いうならいざ知しらず、本気ほんきで…	Ít dùng hơn danh từ; văn phong trang trọng
Câu chính	…、～は受うけ入いれがたい／～すべきではないなど	昔むかしならいざ知しらず、今いまは通用つうようしない	Vế sau: phủ định/đánh giá tiêu cực, bất tương thích

“～ならいざ知しらず” = “nếu là ~ thì còn tạm chấp nhận/biết vậy, chứ … thì (không phù hợp/khó chấp nhận/bất khả)”.
Diễn tả đối chiếu giả định: đặt ra một trường hợp có thể hiểu được, để nhấn mạnh thực tế hiện tại thì không thể chấp nhận.
Sắc thái phê phán/lập luận lịch sự, hơi cổ/văn viết; dùng khi muốn giữ khoảng cách, khách quan.
Vế sau thường là phán đoán phủ định, ngăn cấm, chỉ trích, hoặc “không áp dụng được/không thông dụng”.

子こどもならいざ知しらず、大人おとながそんなことをするのは恥はずかしい。
Nếu là trẻ con thì còn tạm, chứ người lớn làm thế thì đáng xấu hổ.
冗談じょうだんならいざ知しらず、本気ほんきでそんな要求ようきゅうは飲のめない。
Nếu là đùa thì còn được, chứ nghiêm túc thì không thể chấp nhận yêu cầu đó.
昔むかしならいざ知しらず、今いまはそんなやり方かたは通用つうようしない。
Nếu là ngày xưa thì còn khác, chứ bây giờ cách làm đó không dùng được nữa.
専門せんもん家かならいざ知しらず、素人しろうとには判断はんだんできないだろう。
Nếu là chuyên gia thì không nói, chứ người nghiệp dư chắc không phán đoán được.
少しょう人数にんずうならいざ知しらず、百人ひゃくにん規模きぼではこの方法ほうほうは無理むりだ。
Nếu là ít người thì còn tạm, chứ quy mô trăm người thì cách này không thể.
旅行りょこうならいざ知しらず、出張しゅっちょうでは観光かんこうする時間じかんはない。
Nếu là du lịch thì còn khác, chứ đi công tác thì không có thời gian tham quan.

Dùng để nêu “ngoại lệ giả định chấp nhận được” rồi bác bỏ tình huống thực tế.
Giữ lịch sự nhưng có sắc thái phê phán; tránh dùng trực diện với cấp trên/khách hàng nếu có thể.
Thường kết hợp với từ đánh giá: 恥はずかしい・受うけ入いれられない・無理むりだ・通用つうようしない・難むずかしい・すべきではない.
Vế trước thường là danh từ: 冗談じょうだん・子こども・昔むかし・専門せんもん家か・少しょう人数にんずう・試作しさく品ひんなど.

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt chính	Ví dụ ngắn
～ならいざ知しらず	Nếu là ~ thì còn đỡ, chứ…	Trang trọng, hơi văn viết; nêu ngoại lệ giả định	学生がくせいならいざ知しらず、社会しゃかい人じんは…
～ならまだしも	Nếu là ~ thì còn tạm được, chứ…	Thân mật hơn, khẩu ngữ	遅刻ちこくはまだしも、無断むだん欠勤けっきんはだめだ
～はともかく	Tạm gác ~ sang một bên	Không nhất thiết phủ định ở vế sau	見みた目めはともかく、味あじはいい
～にしては	So với ~ thì…	So sánh kỳ vọng, không có ngoại lệ giả định	子こどもにしては上手じょうずだ

“いざ知しらず” vốn nghĩa “không dám nói về ~”, phát triển thành phép nhượng bộ giả định để nhấn mạnh phủ định ở vế sau.
Hay gặp trong viết luận/ý kiến chuyên gia để tránh trực tiếp chỉ trích mà vẫn giữ lập trường.
Có thể đảo trật tự ngữ nghĩa tương tự bằng cách dùng “～ならともかく”: sắc thái nhẹ hơn “ならいざ知しらず”.

Dùng với vế sau khẳng định/tích cực: sai sắc thái. Vế sau nên là phủ định/khó chấp nhận.
Dùng với chủ ngữ “tôi/chúng tôi” để tự nói về mình nghe thiếu tự nhiên, vì sắc thái phê phán người khác/sự việc chung.
Nhầm với “ならまだしも”: đề thi gài hai mẫu, “ならいざ知しらず” trang trọng hơn và mang nghĩa “không dám nói về ~”.
Đặt trước động từ dài phức: ưu tiên danh từ ngắn gọn ở vế trước để câu tự nhiên hơn.

～ならいざ知らず – … thì còn được chứ…