～はいざ知らず - … thì không nói làm gì

Mẫu	Cấu tạo	Ý nghĩa khái quát	Ghi chú
N はいざ知しらず, …	Danh từ + は + いざ知しらず	Không biết N thì sao, chứ …	Trang trọng/văn viết
N ならいざ知しらず, …	Danh từ + なら + いざ知しらず	Nếu là N thì còn tạm, chứ …	So sánh giả định
Clause の/ことはいざ知しらず, …	Định danh mệnh đề bằng の/こと + は	Việc … thì không biết, chứ …	Ít dùng hơn, vẫn chuẩn

Vế sau thường là đánh giá/phê phán, nêu chuẩn mực hiện tại.

Nêu ngoại lệ “không rõ/không bàn” về đối tượng A, để nhấn mạnh phán đoán chắc chắn về B.
“ならいざ知しらず”: thừa nhận khả dĩ ở A (giả định), để phủ định B mạnh hơn.
Sắc thái: lịch sự, hơi cổ điển; đậm chất văn viết, diễn thuyết, bài bình luận.
Vế sau thường đi với cấu trúc đánh giá/khó khăn/không thể chấp nhận.

昔むかしはいざ知しらず、今いまはSNSで情報じょうほうがすぐ広ひろまる。
Thời xưa thì không biết, chứ nay thông tin lan truyền rất nhanh trên mạng xã hội.
子こどもならいざ知しらず、大人おとながそんな言いいわけい訳は通とおらない。
Nếu là trẻ con thì còn tạm, chứ người lớn thì lời bao biện đó không chấp nhận được.
内情ないじょうの真偽しんぎはいざ知しらず、噂うわさに踊おどらされるべきではない。
Chưa biết thực hư nội tình ra sao, nhưng không nên bị tin đồn dắt mũi.
日本語にほんごの発音はつおんはいざ知しらず、文法ぶんぽうは体系たいけい的てきだ。
Phát âm tiếng Nhật thì chưa nói, chứ ngữ pháp khá có hệ thống.
専門せんもん家かならいざ知しらず、素人しろうとが独断どくだんで判断はんだんすべきではない。
Nếu là chuyên gia thì còn tạm, chứ người không chuyên không nên tự ý phán đoán.

Dùng để “dỡ” một đối tượng ra khỏi phạm vi bàn luận, nhằm nhấn mạnh lập luận chính.
Vế A thường là đối tượng xa người nói (他人たにん、昔むかし、子こども…), nhấn mạnh “không thể khẳng định”.
Vế B thường là chuẩn mực, quy tắc, tình trạng hiện nay, phê phán, đề xuất.
Ngữ điệu trang trọng; trong hội thoại thân mật có thể thay bằng “〜はともかく”.

Mẫu	Ý nghĩa	Điểm khác	Ví dụ ngắn
〜はいざ知しらず	Không biết … chứ …	Sắc thái “không dám chắc”, trang trọng	昔むかしはいざ知しらず…
〜はともかく	Tạm bỏ qua …	Trung tính, không nhất thiết phê phán	値段ねだんはともかく…
〜はさておき	Tạm gác … sang một bên	Hội thoại hơn, điều hướng chủ đề	冗談じょうだんはさておき…
〜どころか	Không những không … mà còn …	Đảo ngược kỳ vọng, không mang “không biết”	上達じょうたつどころか…

“いざ” gốc nghĩa “đến lúc then chốt”; trong mẫu này tạo sắc thái “khó mà nói chắc”.
Với mệnh đề phức: 結果けっかがどうなるかはいざ知しらず、準備じゅんびだけは万全ばんぜんに。 (được, nhưng văn viết)
Không dùng để nghi vấn trực tiếp; đây là mẫu khẳng định lập luận ở vế sau.

～はいざ知らず – … thì không nói làm gì