～ことだ – Nên (lời khuyên)

1. Cấu trúc cơ bản

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

• Đưa ra lời khuyên “nên/không nên” một cách khái quát, khách quan. Không quá mạnh như ～べきだ, nhẹ hơn ～なさい.
• Thường dùng khi nói cách giải quyết/biện pháp cho vấn đề cụ thể: 痩やせたいなら、間食かんしょくを減へらすことだ。
• Dạng phủ định Vないことだ = “không nên …”.
• Cảm thán ～ことだ (嬉うれしいことだ/残念ざんねんなことだ) tồn tại, nhưng trong JLPT phần lớn đề cập nghĩa “lời khuyên”.

3. Ví dụ minh họa

• 健康けんこうのためには、よく歩あるくことだ。
  Vì sức khỏe thì nên đi bộ nhiều.
• 風邪かぜのときは無理むりをしないことだ。
  Khi cảm thì không nên cố quá.
• 集中しゅうちゅうしたいなら、スマホを机つくえに置おかないことだ。
  Nếu muốn tập trung, đừng để điện thoại trên bàn.
• 面接めんせつでは笑顔えがおを忘わすれないことだ。
  Trong phỏng vấn, đừng quên nụ cười.
• なんと嬉うれしいことだろう。
  Thật là vui biết bao.

4. Cách dùng & sắc thái

• Thường dùng ở dạng câu ngắn, không cần chủ ngữ: ～することだ。
• Khi thêm điều kiện: ～なら／～といい → “Nếu muốn A thì nên B”: 痩やせたいなら、夜食やしょくは食たべないことだ。
• Trong văn lịch sự hoặc văn viết: ～ことです để dịu giọng.
• Tránh dùng khi ra mệnh lệnh trực tiếp cá nhân theo kiểu áp đặt mạnh.

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

6. Ghi chú mở rộng

• Dùng tốt với cấu trúc điều kiện: ～たいなら/～のであれば/～ためには + Vる/Vないことだ。
• Có thể thêm phó từ để nhấn mạnh: まず/とにかく/絶対ぜったいに + ～ことだ。
• Không dùng với chủ thể ngoài tầm kiểm soát (自然しぜん現象げんしょう) để khuyên bảo “mưa nên/không nên”.

7. Biến thể & cụm cố định

• ～ないことだ：Không nên …
• ～ことです（polite）：Lịch sự hóa lời khuyên.
• なんと/どれほど + Adj + ことだ：Cảm thán trang trọng.

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

• Nhầm với ～べきだ: ～ことだ là lời khuyên; ～べきだ là chuẩn mực mạnh, dễ gây áp đặt.
• Dùng cho thói quen dài hạn không tự nhiên: Thói quen → dùng ～ことにしている/～ようにしている hợp hơn.
• Kết hợp thời quá khứ của động từ đứng trước: thường dùng hiện tại chung (辞書じしょ形けい/ない形かたち), không chia quá khứ: ×食たべなかったことだ.