〜つもりだ - Dự định

Loại/kết hợp	Cấu tạo với ～つもりだ	Ví dụ cấu trúc	Ghi chú
Động từ	Vる／Vない＋つもりだ	来年らいねん日本にほんへ行いくつもりだ／今日きょうは出でかけないつもりだ	Diễn đạt ý định (kế hoạch cá nhân)
Động từ (quá khứ)	Vた＋つもりだ	説明せつめいしたつもりだ	“Tưởng là đã…/nghĩ là đã… (nhưng thực tế khác)”
Tính từ -i	Aい＋つもりだ	まだ若わかいつもりだ	Chủ quan “tưởng/cho là mình…”
Tính từ -na	Naな＋つもりだ	親切しんせつなつもりだ	Cho rằng mình như vậy (ý hướng/cảm nhận)
Danh từ	Nの＋つもりだ	学生がくせいのつもりだ	“Coi/cho là …; coi mình là …”
Phủ định ý định	～つもりはない／Vないつもりだ	行いくつもりはない	Nhấn mạnh “không định…”
Thì quá khứ	～つもりだった	行いくつもりだった	Ý định trong quá khứ (có thể không thực hiện)

Ý định/kế hoạch cá nhân: người nói dự định sẽ/không làm việc gì.
Chủ quan/nhận định sai: Vたつもりだ = nghĩ rằng đã làm nhưng thực tế chưa/không như vậy.
Độ chắc: mạnh hơn “～と思おもう” về ý chí, yếu hơn “～予定よていだ” (kế hoạch có lịch cụ thể).
Với chủ ngữ ngôi thứ ba: thường dùng dạng truyền đạt suy đoán “～つもりらしい／～つもりだという”.
Hay đi kèm mệnh đề đối lập: ～つもりだったのに (đáng ra định… nhưng…).

来月らいげつから貯金ちょきんを始はじめるつもりだ。
Tôi định bắt đầu tiết kiệm từ tháng sau.
今日きょうは雨あめだから、出でかけないつもりだ。
Hôm nay mưa nên tôi định không ra ngoài.
彼かれに丁寧ていねいに説明せつめいしたつもりだったが、うまく伝つたわらなかった。
Tôi tưởng là đã giải thích lịch sự rồi mà lại không truyền đạt tốt.
冗談じょうだんのつもりで言いったが、彼かれを怒おこらせてしまった。
Tôi nói với ý định đùa nhưng lại làm anh ấy giận.
彼女かのじょはまだ若わかいつもりだ。
Cô ấy vẫn cho rằng mình còn trẻ.
あの人ひとに謝あやまるつもりはない。
Tôi không có ý định xin lỗi người đó.

Dùng cho ý định cá nhân, không nên áp đặt lên người nghe (tránh mệnh lệnh).
Để giảm nhẹ: ～つもりだが／けど… (tôi định…, nhưng…).
Vたつもり: sắc thái tự biện hộ/hiểu lầm; dễ đi với が/のに để nêu trái ngược.
Phủ định “～つもりはない”: mạnh, dứt khoát không làm.
Không tự nhiên khi khẳng định ý định chắc chắn của người khác nếu không có nguồn: dùng ～つもりだそうだ／らしい.

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt chính	Ví dụ ngắn
～つもりだ	Ý định cá nhân	Chủ quan, có thể thay đổi	来年らいねん留学りゅうがくするつもりだ
～予定よていだ	Kế hoạch cụ thể	Lịch cố định, khách quan hơn	来週らいしゅう出張しゅっちょうの予定よていだ
意向いこう形けい＋と思おもう	Chớm nảy ý định	Yếu hơn つもりだ	日本にほんへ行いこうと思おもう
～つもりで	Với ý định… (trạng ngữ)	Bổ nghĩa cho hành động chính	節約せつやくするつもりで歩あるく
Vたつもり	Nghĩ là đã làm	Thường trái sự thật	言いったつもりだ

N3–N4 thường gặp; bản tin/biển báo ít dùng vì mang sắc thái chủ quan.
“～つもりだったのに” thường xuất hiện trong văn JLPT để gài bẫy về mối quan hệ nguyên nhân–kết quả trái kỳ vọng.
“～つもりでいる” nhấn ý định kéo dài/đã định vị (dài hạn).

Dùng cho người khác mà không có nguồn: 彼かれは来くるつもりだ × → 彼かれは来くるつもりだそうだ／らしい ○
Lẫn với 予定よていだ: ý định cá nhân chưa chắc có lịch → dùng つもりだ, có lịch cụ thể → 予定よていだ.
Nhầm Vたつもり (tưởng đã làm) với Vてしまった (lỡ làm mất kiểm soát).
Phủ định kép lủng củng: 行いかないつもりはない → nghĩa “không phải là không định đi”, khác với 行いくつもりだ.

〜つもりだ – Dự định