～てはじめて - Chỉ khi… mới

Dạng	Cấu trúc	Ví dụ cấu trúc	Nghĩa khái quát
Động từ	Vてはじめて、Mệnh đề kết quả/nhận thức	日本にほんに来きてはじめて、寿司すしを食たべた。	Chỉ khi đã V thì mới…
Danh từ + になる	N になってはじめて、…	親おやになってはじめて、親おやの気持きもちが分わかった。	Chỉ khi trở thành N thì mới…
Trải nghiệm thử	Vてみてはじめて、…	働はたらいてみてはじめて、仕事しごとの厳きびしさが分わかる。	Chỉ khi thử V thì mới…

Nghĩa: “Chỉ sau khi/đến khi làm X thì lần đầu tiên mới…”, nhấn mạnh trước đó chưa xảy ra/chưa nhận ra.
Phạm vi: Thường đi với mệnh đề kết quả là khám phá/nhận thức/cảm nhận lần đầu, hoặc trạng thái bắt đầu có hiệu lực.
Hàm ý phủ định trước đó: Ngầm hiểu “trước đó thì không” (まだ/全然ぜんぜん/分わからなかった…).
Thời điểm bản lề: X là mốc kích hoạt Y. Không dùng cho việc thường nhật hiển nhiên.

一人暮ひとりぐらしをしてはじめて、家事かじの大変たいへんさを知しった。
Chỉ khi sống một mình tôi mới biết việc nhà vất vả thế nào.
海外かいがい出張しゅっちょうに行いってはじめて、英語えいごの必要ひつよう性せいを痛感つうかんした。
Đi công tác nước ngoài rồi tôi mới thấm nhu cầu tiếng Anh.
病気びょうきになってはじめて、健康けんこうの大切たいせつさが分わかる。
Chỉ khi ốm mới hiểu sức khỏe quan trọng.
先生せんせいに注意ちゅういされてはじめて、自分じぶんのミスに気きづいた。
Chỉ khi bị thầy nhắc tôi mới nhận ra lỗi mình.
子こどもが生うまれてはじめて、責任せきにんを感かんじた。
Chỉ khi con chào đời tôi mới cảm thấy trách nhiệm.
実際じっさいにやってみてはじめて、その難むずかしさが分わかった。
Chỉ khi tự làm thử tôi mới hiểu sự khó.

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt	Ví dụ ngắn
Vてはじめて	Chỉ sau khi V mới…	Nhấn mốc kích hoạt và “trước đó chưa”.	留学りゅうがくしてはじめて、自立じりつした。
Vてから	Sau khi V thì…	Trung tính thời điểm, không nhấn “lần đầu/nhận ra”.	食たべてから勉強べんきょうする。
Vて以来いらい	Kể từ khi V (đến nay)	Nhấn kéo dài liên tục từ mốc đến hiện tại.	卒業そつぎょうして以来いらい会あっていない。
Nになってはじめて	Chỉ khi trở thành N mới…	Mốc là biến đổi thân phận/trạng thái.	親おやになってはじめて分わかる。
Vてみてはじめて	Chỉ khi thử V mới…	Nhấn trải nghiệm thử nghiệm.	教おしえてみてはじめて難むずかしさが分わかる。

Sau ～てはじめて, động từ thường là tri nhận: 分わかる／気きづく／感かんじる／実感じっかんする／認識にんしきする／始はじめる.
Khéo léo nêu bài học kinh nghiệm trong luận phản tỉnh: 「失敗しっぱいしてはじめて、改あらためるべき点てんが見みえた。」
Không gắn trợ từ thời điểm cụ thể trước はじめて (×昨日きのうしてはじめて); dùng mệnh đề Vて để biểu thị mốc.

Vてみてはじめて: Chỉ khi thử làm mới…
Nになってはじめて: Chỉ khi trở thành/đạt trạng thái N mới…
実際じっさいにVてはじめて: Thêm “thực tế” để nhấn mạnh trải nghiệm.
VてはじめてのN: Danh hóa “lần đầu sau khi V”. Ví dụ: 海外かいがいに行いってはじめての一人ひとり旅たび。

Dùng với kết quả không phải “lần đầu/nhận ra” → sai sắc thái. Hãy thay bằng ～てから.
Đặt sự kiện hiển nhiên/không có mối quan hệ mốc-kết quả → thiếu tự nhiên.
Nhầm với ～て以来いらい (kéo dài) trong câu hỏi JLPT: để ý dấu hiệu “đến nay/ずっと”.
Sai thì: dùng Vた + はじめて (×) → phải là Vてはじめて.

～てはじめて – Chỉ khi… mới