～とみると – Hễ thấy… thì…

1. Cấu trúc cơ bản

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

• Dùng khi “vừa nhận thấy/đánh giá là X” thì “ngay lập tức/định kỳ” xảy ra hành động Y. Nhấn mạnh phản xạ nhanh hoặc thói quen.
• Chủ thể ở vế sau thường là người khác/đối tượng được mô tả; người nói kể lại tình huống có tính kể chuyện.
• Có thể diễn đạt tính quy luật: “Hễ thấy X là Y” (thói quen). Cũng dùng cho một lần cụ thể (khiến ngạc nhiên).

3. Ví dụ minh họa

• 兄あにはセールとみると、大量たいりょうに買かい込こむ。
  Anh tôi hễ thấy có giảm giá là mua rất nhiều.
• 子こどもは先生せんせいがいないとみると、途端とたんに騒さわぎ出だした。
  Bọn trẻ vừa thấy không có cô giáo là ồn ào ngay.
• 猫ねこはドアが少すこし開ひらいたとみると、さっと外そとへ出でた。
  Con mèo thấy cửa hé là phóng ra ngoài liền.
• 敵てきは我々われわれが疲つかれているとみると、一気いっきに攻せめてきた。
  Kẻ địch thấy ta mệt là ào ạt tấn công.
• 彼かれはチャンスとみると、すぐ連絡れんらくしてくる。
  Hễ thấy cơ hội là anh ta liên hệ ngay.

4. Cách dùng & sắc thái

• Sắc thái kể chuyện, miêu tả phản ứng nhanh, có chút bất ngờ hoặc định hình thói quen.
• Không tự nhiên nếu theo sau là mệnh lệnh/ý chí người nói trực tiếp (hãy/đi nào…). Thích hợp để miêu tả, không phải để yêu cầu.
• Thường đi với từ gợi “tín hiệu”: チャンス、セール、隙ひま、警官けいかんの姿すがた、雨雲あまぐも…

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

6. Ghi chú mở rộng

• Dùng quá khứ để kể sự kiện một lần: ～たとみると、～た。
• Vế trước có thể là đánh giá chủ quan của đối tượng trong câu: 敵てきは我々われわれが弱よわいとみると…
• Dễ đi cùng trạng ngữ chỉ ngay-lập-tức: すぐ／途端とたんに／一気いっきに／さっと…

7. Biến thể & cụm cố định

• チャンスとみると／隙ひまとみると／安やすいとみると
• ～とみるや (biến thể văn viết)
• V-た + とみると、すぐ～／途端とたんに～

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

• Dùng để ra lệnh/khuyên trực tiếp ở vế sau → không tự nhiên: × 安やすいとみると、買かいましょう！
• Nhầm với ～たとたん: ～とみると có sắc thái “nhận định rồi phản ứng”, không chỉ thuần mốc thời gian.
• Dùng cho cảm xúc nội tâm thuần túy khó quan sát → không hợp: × 悲かなしいとみると、泣ないた (nên dùng ～とたん nếu là thời điểm).