～ものなら – Nếu có thể…, nếu như…

1. Cấu trúc cơ bản

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

• Giả định gần như phi thực (counterfactual/low probability): “nếu mà có thể…/giá như…”.
• Dùng để bộc lộ mong muốn mạnh mẽ, nuối tiếc, hoặc nêu điều kiện khó đạt.
• Biến thể thách thức: sắc thái gắt/khích tướng, thường ở văn nói.

3. Ví dụ minh họa

• 帰かえれるものなら、今いますぐ故郷こきょうに帰かえりたい。
  Nếu có thể về được thì tôi muốn về quê ngay.
• もう一いちど度やり直なおせるものなら、最初さいしょからやり直なおしたい。
  Nếu có thể làm lại lần nữa, tôi muốn bắt đầu từ đầu.
• 彼かれに会あえるものなら、一言ひとことだけ謝あやまりたい。
  Nếu có thể gặp anh ấy, tôi chỉ muốn xin lỗi một câu.
• やれるものならやってみなさい。
  Nếu làm được thì thử làm đi.
• 休やすめるものなら休やすみたいが、今いまは無理むりだ。
  Nếu nghỉ được thì tôi muốn nghỉ, nhưng giờ thì không thể.

4. Cách dùng & sắc thái

• Thường đi với động từ khả năng (戻もどれる、できる、会あえる…).
• Mệnh đề sau biểu thị mong ước/ý định/đánh giá của người nói.
• Trong dạng thách thức, mệnh đề sau thường là ～てみろ／てごらん (mạnh/nhẹ).
• Sắc thái văn viết/chuẩn, không quá khẩu ngữ trừ khi dùng để thách thức.

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

6. Ghi chú mở rộng

• Trong dịch Việt, “giá mà…”, “nếu có thể… thì…”, “nếu tưởng là làm được thì cứ…”.
• Đề JLPT hay kiểm tra phân biệt ～ものなら (giả định khó) với ～ようものなら (hệ quả xấu).
• Chủ ngữ ngầm thường là người nói hoặc đối phương (ở dạng thách thức).

7. Biến thể & cụm cố định

• やれるものならやってみろ: câu khích tướng kinh điển.
• 帰かえれるものなら帰かえりたい／会あえるものなら会あいたい: khung bộc lộ ước muốn.
• できるものなら全部ぜんぶ助たすけたい: nhấn mạnh mong muốn toàn phần.

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

• Nhầm với ～たら (khả thi) → chọn sai khi ngữ cảnh là “khó xảy ra/viễn vông”.
• Nhầm với ～ようものなら (hệ quả xấu) → nhìn mệnh đề sau: mong ước vs cảnh báo.
• Dùng với tính từ/danh từ một cách gượng: mẫu này chủ yếu đi với động từ.