〜ところを - Trong lúc…, mặc dù… (trái hoàn cảnh)

Loại/khung	Cấu tạo với 〜ところを	Ví dụ cấu trúc	Ghi chú sắc thái
Động từ	V-る／V-ている／V-た + ところを + V2	寝ねているところを起おこす	Diễn tả “đúng lúc/đang lúc/vừa lúc”
Tình huống (lịch sự)	お/ご + N + ところを + 表現ひょうげん	お忙いそがしいところを恐おそれ入いりますが…	Nhận lỗi/nhờ vả khi biết đang làm phiền
Nhượng bộ (mặc dù)	Phrase + ところを + Mệnh đề chính	本来ほんらいなら罰ばっすべきところを、今回こんかいは注意ちゅういにとどめる。	Văn viết, trang trọng: “mặc dù lẽ ra…”
Tân ngữ sự kiện	V-る/V-ている + ところを + 見みる/撮とる/捕つかまえる	逃にげるところを捕つかまえた。	“Bắt/Thấy đúng lúc đang …”
Set phrase xin lỗi	〜ところを + 失礼しつれいします／申もうし訳わけありません	会議かいぎ中ちゅうのところを失礼しつれいします。	Rất thường gặp trong công sở/điện thoại

Nghĩa 1: Chỉ thời điểm đúng lúc hành động diễn ra. Nhấn mạnh “trúng thời điểm” (đang/vừa/sắp). Tùy dạng của ところ:
- V-るところ: sắp, chuẩn bị
- V-ているところ: đang
- V-たところ: vừa mới
Nghĩa 2: Lịch sự/nhận lỗi khi can thiệp vào tình huống của đối phương. Mẫu: お忙いそがしいところを／お休やすみのところを／夜分やぶんのところを + 失礼しつれいしますなど.
Nghĩa 3: Nhượng bộ trang trọng “mặc dù/đáng lẽ”. Dùng khi đưa ra phán quyết nhẹ tay, cảm ơn, xin lỗi:
例れい: 厳きびしく叱しかるべきところを、温あたたかい言葉ことばをいただいた。
Sắc thái: Trang trọng hơn ところで/のに. Trong nghĩa nhượng bộ thường thấy trong văn bản chính thức, biên bản, phát biểu.

お忙いそがしいところを恐おそれ入いりますが、こちらにご署名しょめいください。
Xin thứ lỗi vì làm phiền lúc anh/chị đang bận, vui lòng ký vào đây ạ.
会議かいぎを始はじめようとするところを、社長しゃちょうから電話でんわが入はいった。
Đúng lúc chúng tôi định bắt đầu họp thì có điện thoại từ giám đốc.
寝ねているところを起おこしてしまって、本当ほんとうに申もうし訳わけありません。
Tôi đã lỡ đánh thức bạn lúc đang ngủ, thành thật xin lỗi.
逃にげているところを警察けいさつに捕つかまえられた。
Đang lúc chạy trốn thì bị cảnh sát bắt.
本来ほんらいなら不ふ合格ごうかくにするところを、今回こんかいは警告けいこくで済すませる。
Lẽ ra phải đánh trượt, nhưng lần này chỉ cảnh cáo.
お寛くつろぎのところを失礼しつれいいたします。先日せんじつの件けんについて少々しょうしょう。
Xin phép làm phiền lúc anh/chị đang nghỉ ngơi. Tôi xin trao đổi chút về việc hôm trước.
ちょうど出でかけるところを呼よび止とめられた。
Đúng lúc tôi sắp ra ngoài thì bị gọi lại.

Khi dùng để xin lỗi/nhờ vả: đứng đầu câu, sau đó là yêu cầu ngắn gọn lịch sự. Thường kèm 恐おそれ入いります／失礼しつれいします／申もうし訳わけありません.
Với nghĩa “nhượng bộ”: mệnh đề trước ところを nêu điều kiện bất lợi/lẽ ra, mệnh đề sau thể hiện kết quả trái kỳ vọng (nhẹ tay, bỏ qua, vẫn giúp...)
Dùng với động từ tri giác/kiểm soát: 見みる／見みつける／撮とる／捕つかまえる để nhấn đúng thời điểm bị phát hiện/bắt giữ.
Trang trọng hơn 〜のに. Tránh lạm dụng trong hội thoại thân mật (dễ thành kiểu cách).

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt chính	Ví dụ ngắn
〜ところに／で／へ	Đúng lúc/đúng nơi	Trung tính, không mang sắc thái nhượng bộ/lịch sự	出でかけるところに雨あめが降ふった。
〜最中さいちゅうに	Ngay giữa lúc đang làm	Nhấn mạnh giữa chừng; ít dùng cho set phrase xin lỗi	会議かいぎの最中さいちゅうに電話でんわが鳴なる。
〜のに	Mặc dù	Thân mật hơn, không mang tính công thức lễ nghi	忙いそがしいのに来きてくれた。
（お）〜ところを〜失礼しつれいします	Lời dẫn lịch sự	Công thức cố định trong công sở/điện thoại	お休やすみのところを失礼しつれいします。

“Nơi - thời điểm” của ところ giúp đóng khung bối cảnh, khiến lời xin lỗi/nhờ vả mềm hơn, thể hiện nhận thức về sự bất tiện gây ra.
Trong biên bản/quyết định, ところを hay đi với thể bị động/tôn kính để tăng tính trang trọng.
V-たところを trong nghĩa thời điểm thường tương đương “vừa mới … thì”, tạo cảm giác bất ngờ.

Nhầm với ところで: ところを mang sắc thái xin lỗi/nhượng bộ hoặc chỉ thời điểm bị tác động; ところで thường là “nhân tiện, dù cho”.
Sai thời dạng: xin lỗi khi đối phương “đang” làm việc → dùng V-ているところを, không phải V-るところを.
Dùng thân mật quá: trong hội thoại bạn bè, ところを có thể nghe hơi khách sáo; thay bằng のに／ときは…など.
JLPT: câu bẫy hay đảo trật tự mệnh đề để đánh vào hiểu nhượng bộ “lẽ ra … nhưng …”. Hãy để ý mệnh đề trước ところを nêu “điều nên/đáng lẽ”.

〜ところを – Trong lúc…, mặc dù… (trái hoàn cảnh)