～だけましだ - Còn may là…, còn đỡ…

Loại	Cấu tạo với ～だけましだ	Ví dụ cấu trúc	Ghi chú
Động/Tính từ	V/A（普通ふつう形けい） + だけましだ	雨あめがやんだだけましだ。	“Còn may là.../kể cũng còn đỡ...”
Tính từ な	Aな + だけましだ	静しずかなだけましだ。	Giữ な trước だけましだ
Danh từ	Nである + だけましだ	仕事しごとがあるだけましだ。	Dạng chuẩn trong văn viết là Nである
Khẩu ngữ	～だけマシ	間まに合あっただけマシだ。	Dạng rút gọn, thân mật

Mẫu biểu thị đánh giá “trong cái rủi có cái may”, so với tình huống tệ hơn (ngầm/hiển) thì hiện tại vẫn “còn đỡ”.

Đánh giá tương đối: so với tiêu chuẩn mong muốn thì chưa đạt, nhưng vẫn hơn tình huống xấu hơn.
Thường hàm ý an ủi, tự an ủi, hoặc nhìn nhận tích cực tối thiểu.
Có thể kèm so sánh tường minh bằng ～だけましだ＋ほう／他たと比くらべて..., nhưng thường ngầm định.

給料きゅうりょうは低ひくいけれど、仕事しごとがあるだけましだ。
Lương thấp nhưng có việc làm là còn may.
雨あめに降ふられたが、雷かみなりがなかっただけましだ。
Bị mưa nhưng không có sấm sét là còn đỡ.
ミスはあったが、大だい事故じこにならなかっただけましだ。
Có lỗi nhưng không thành tai nạn lớn là còn may.
古ふるいアパートだが、駅えきに近ちかいだけましだ。
Chung cư cũ nhưng gần ga là còn tốt.
試合しあいには負まけたが、完封かんぷうされなかっただけましだ。
Thua trận nhưng không bị thua trắng là còn đỡ.
遅刻ちこくしたが、授業じゅぎょうに出でられただけましだ。
Dù đi muộn, vẫn vào được lớp là còn may.

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt	Ví dụ ngắn
～だけましだ	Còn may là..., kể cũng đỡ...	Đánh giá hiện trạng so với tệ hơn	雨あめがやんだだけましだ。
まだましだ	Vẫn còn khá hơn	So sánh trực tiếp giữa hai lựa chọn	バスより電車でんしゃのほうがまだましだ。
～ほうがましだ	Thà ... còn hơn	So sánh chọn cái ít tệ hơn (giả định/hypothesis)	遅おくれるくらいなら、休やすむほうがましだ。
～に越こしたことはない	Vẫn tốt hơn nếu...	Khuyến nghị điều kiện lý tưởng	安やすいに越こしたことはない。

Dạng phủ định hiếm: ～だけましではない（không đến mức “còn may”） nhưng ít dùng; ưu tiên chuyển cấu trúc.
Thường kết hợp với まあ/さすがに/せめて để tăng sắc thái: せめて無事ぶじだっただけましだ。
Ở khẩu ngữ: だけマシ, だけでもマシ mang sắc thái thân mật.

～だけのことはある: khen “xứng đáng” (khác sắc thái nhưng hay đi cặp trong bài tập phân biệt).
まあ～だけまし: công thức an ủi phổ biến.
～だけでもまし: nhấn “chỉ cần thế cũng còn đỡ”.

Dùng cho khen tuyệt đối là sai: “最高さいこうだ” × → ～だけましだ là khen tương đối, không phải tuyệt đối.
Gắn sai với N/Na: Nであるだけましだ／Naなだけましだ. Tránh dùng Nだ/Naだ trước だけましだ trong văn viết.
Nhầm với まだまし／～ほうがましだ: đề thi hay yêu cầu chọn mẫu diễn tả so sánh trực tiếp vs đánh giá hiện trạng.

～だけましだ – Còn may là…, còn đỡ…