～て～ – Nối hai hành động

1. Cấu trúc cơ bản

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

• ① Liệt kê hành động: Dùng để nối các hành động xảy ra liên tiếp theo thứ tự thời gian. → “rồi…”, “và sau đó…”
• ② Đồng thời / song song: Diễn tả hai hành động diễn ra cùng lúc. → “vừa… vừa…”
• ③ Nguyên nhân / lý do: Dùng để diễn tả lý do nhẹ cho cảm xúc hoặc kết quả. → “vì… nên…”
• ④ Cách thức / phương tiện: Mô tả phương tiện hoặc cách làm. → “bằng…”, “trong tình trạng…”

3. Ví dụ minh họa

• 朝あさご飯はんを食たべて学校がっこうへ行いきます。
  Tôi ăn sáng rồi đi học.
• テレビを見みて笑わらいました。
  Tôi cười khi xem TV.
• 先生せんせいにほめられてうれしいです。
  Tôi vui vì được thầy khen.
• バスに乗のって行いきます。
  Tôi đi bằng xe buýt.
• 音楽おんがくを聞きいて勉強べんきょうします。
  Vừa nghe nhạc vừa học.

4. Cách dùng & sắc thái

• Dùng rất thường xuyên trong hội thoại và bài viết ở cấp N5.
• Động từ chia về thể て để nối với hành động khác. Động từ cuối cùng mang ý chính và chia theo thì của câu.
• Khi kể nhiều hành động nối tiếp, chỉ động từ cuối cùng được chia thì: 起おきて、顔かおを洗あらって、学校がっこうへ行いきました。
• Khi nói lý do nhẹ nhàng, thể て mềm hơn 「から」 hoặc 「ので」.

5. So sánh & phân biệt

6. Ghi chú mở rộng

• Thể て là một trong những dạng cơ bản nhất của động từ, nền tảng cho hàng chục mẫu ngữ pháp khác (～てください, ～てもいい, ～てはいけない, ～ている...).
• Học tốt thể て giúp dễ dàng ghép nhiều hành động và tạo câu tự nhiên trong giao tiếp.
• Ở trình độ N5, người học nên nắm vững 3 cách dùng chính: nối hành động, chỉ nguyên nhân nhẹ và cách thức/đồng thời.

7. Biến thể & cụm thường gặp (JLPT N5)

• ～てください：Làm ơn hãy…（例れい：見みてください）
• ～てもいいです：Được phép làm…（例れい：入はいってもいいです）
• ～てはいけません：Không được làm…（例れい：ここでたばこを吸すってはいけません）
• ～てから：Sau khi…（例れい：勉強べんきょうしてから寝ねます）
• ～ている：Đang…（例れい：食たべています）

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

• Chia sai thể て: 行いきて (sai) → 行おこなって (đúng)。
• Nhầm Vて với Vてから — て chỉ nối, てから nhấn mạnh “sau khi”.
• Quên chia thì ở động từ cuối cùng: ✕ 食たべて行いくました → ○ 食たべて行いきました。
• JLPT N5 thường hỏi: cách chia thể て, chọn đúng giữa て・てから・それから.