～が～なら、～も～だ - Nếu… thì… cũng…

1. Cấu trúc cơ bản

Mẫu	Cấu tạo	Ví dụ cấu trúc	Ghi chú
NがNなら、NもNだ	Danh từ + が + Danh từ + なら、Danh từ + も + Danh từ + だ	親おやが親おやなら、子こも子こだ	Mẫu chính, sắc thái phê phán/cảm thán
NもNなら、NもNだ	Danh từ + も + Danh từ + なら、Danh từ + も + Danh từ + だ	親おやも親おやなら、子こも子こだ	Biến thể rất phổ biến, nhấn mạnh “cả hai đều…”
Đuôi lịch sự	…Nだ → …Nです	親おやが親おやなら、子こも子こです	Ít dùng vì sắc thái phê phán; cẩn trọng khi lịch sự
Nhấn mạnh	副詞ふくし + NがNなら、NもNだ	まったく上司じょうしが上司じょうしなら、部下ぶかも部下ぶかだ	Thêm phó từ tăng sắc thái cảm xúc

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

Mẫu ～が～なら、～も～だ (cũng như biến thể ～も～なら、～も～だ) đánh giá rằng cả A và B đều “đúng là A/B như thế” và có xu hướng tương đồng (thường là tiêu cực). Tức là, nếu A đã như thế thì B cũng chẳng khá hơn, cả hai tương xứng nhau về mức độ tốt/xấu (đa phần là chê trách).

“なら” ở đây không phải là điều kiện thực hiện, mà là “xét về tư cách/tính chất”.
Hầu như chỉ kết hợp với danh từ (vai trò, tư cách, nhóm người/vật).
Sử dụng như lời bình phẩm/cảm thán, nhiều khi mang sắc thái mỉa mai.

3. Ví dụ minh họa

親おやが親おやなら、子こも子こだ。
Cha đã thế thì con cũng thế (cả hai đều tệ/tương tự).
上司じょうしが上司じょうしなら、部下ぶかも部下ぶかだ。
Sếp như thế thì nhân viên cũng như thế.
客きゃくが客きゃくなら、店みせも店みせだ。
Khách đã như vậy thì cửa hàng cũng vậy.
監督かんとくが監督かんとくなら、選手せんしゅも選手せんしゅだ。
HLV đã thế thì cầu thủ cũng thế.
先生せんせいも先生せんせいなら、生徒せいとも生徒せいとだ。
Thầy cũng thế mà trò cũng thế.
親おやが親おやなら、子こも子こだよ、まったく。
Đúng là như bố thì như con thôi, thiệt hết nói.
彼女かのじょが彼女かのじょなら、彼かれも彼かれだ。
Cô ấy đã như vậy thì anh ta cũng cùng một giuộc.

4. Cách dùng & sắc thái

Thường dùng để chê trách, mỉa mai, bực dọc; tránh dùng trực diện với người trên để không thất lễ.
Hai danh từ nên là cặp có quan hệ (cha–con, thầy–trò, sếp–nhân viên, khách–cửa hàng...).
Không mang nghĩa điều kiện thực (nếu A thì B). Ý nghĩa là “xét A là A như thế, thì B cũng B như thế”.
Đuôi câu thường là だ; có thể thêm よ/ね/な để điều chỉnh sắc thái khẩu ngữ.

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

Mẫu ngữ pháp	Ý nghĩa	Điểm tương quan/Khác biệt	Ví dụ ngắn
～が～なら、～も～だ	Cả A lẫn B đều “đúng là A/B”, thường chê	Nhấn mạnh tương xứng (đa phần tiêu cực)	親おやが親おやなら、子こも子こだ
～も～なら、～も～だ	Cả hai phía đều như nhau	Biến thể hoán đổi; sắc thái tương đương	親おやも親おやなら、子こも子こだ
～だけあって／～だけに	Tương xứng tích cực/kỳ vọng	Thường khen, trái nghĩa sắc thái	親おやが有名人ゆうめいじんだけあって、子こも有名ゆうめいだ
～にもほどがある	Quá đáng, có giới hạn chứ	Chỉ phê phán một phía, không phải “cặp”	失礼しつれいにもほどがある
～は～で、～は～で	Mỗi bên có cái lý/cái khó riêng	Trung tính, ít phê phán hơn	親おやは親おやで、子こは子こで大変たいへんだ

6. Ghi chú mở rộng

Có thể lược bỏ chủ ngữ thực tế; tính công thức cao, dễ gặp trong báo chí/bình luận.
Có thể thêm phó từ cảm thán: まったく／本当ほんとうに／やれやれ, nhưng nên cân nhắc lịch sự.
Tính đối xứng: nên giữ cùng một loại danh từ (vai trò/tư cách) ở cả hai vế để tự nhiên.
Ở văn nói, “だ” có thể thay bằng “だよ／だね／だな” tùy thái độ.

7. Biến thể & cụm cố định

親おやが親おやなら、子こも子こだ／親おやも親おやなら、子こも子こだ：cặp điển hình “cha nào con nấy”.
上司じょうしが上司じょうしなら、部下ぶかも部下ぶかだ：nói về văn hóa tổ chức tệ.
客きゃくが客きゃくなら、店みせも店みせだ；先生せんせいが先生せんせいなら、生徒せいとも生徒せいとだ：các cặp cố định thường gặp.
Biến thể nhấn mạnh: まったくAがAなら、BもBだ；本当ほんとうにAがAなら、BもBだ。

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

Dùng với động/tính từ: mẫu này gần như chỉ đi với danh từ. Sai: 忙いそがしいが忙いそがしいなら… → Tránh.
Hiểu “なら” là điều kiện thông thường; ở đây là đánh giá tư cách/tính chất, không phải “nếu… thì…”.
Sai hạt nhân: dùng は thay が/も làm mất sắc thái công thức. Ưu tiên “NがNなら、NもNだ／NもNなら、NもNだ”.
Dùng trong tình huống trang trọng với người liên quan trực tiếp có thể gây thất lễ do sắc thái chê trách.
Thi JLPT: chọn đúng trật tự cặp danh từ có quan hệ (親おや–子こ, 師し–弟おとうと…), và chọn đuôi だ (không đổi sang ～ている...).

～が～なら、～も～だ – Nếu… thì… cũng…