～られた – Bị, được

1. Cấu trúc cơ bản

Dạng	Mẫu hình thành	Ví dụ	Ghi chú
Bị động quá khứ	V（受身うけみ）+ た → 五ご段だん: V-aれる → れた／一段いちだん: られる → られた	犬いぬに噛かまれた／褒ほめられた	Chủ ngữ chịu tác động; thường dùng に cho tác nhân
Khả năng quá khứ (nhóm II)	一段いちだん: られる → られた	昨日きのうはよく寝ねられた（＝寝ねることができた）	Với 一段いちだん/来くる: 来きられた. 五ご段だん dùng ～えた: 行いけた
Kính ngữ bị động	尊敬そんけい: V-れる／られる（+た）	社長しゃちょうが来きられた	Tôn kính chủ thể thực hiện hành động
Thụ động bất lợi	受身うけみ + た（迷惑めいわくの受うけ身み）	雨あめに降くだられた	Nhấn cảm giác phiền toái

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

Bị động quá khứ: Hành động đã xảy ra, chủ ngữ là người/vật bị tác động. Ví dụ: 先生せんせいに注意ちゅういされた。
Khả năng quá khứ (nhóm II/来くる): Diễn đạt “đã có thể …” (ngủ được, nhìn được). Ví dụ: よく見みられた（=見みえる/見みられるの過去かこ）.
Kính ngữ bị động: Tôn kính người thực hiện hành động. Ví dụ: 部長ぶちょうはもうお帰かえりになられた／帰きられた。
Thụ động bất lợi: Diễn đạt sự khó chịu do hành vi/hiện tượng. Ví dụ: 隣となりで大声おおごえで歌うたわれた。

3. Ví dụ minh họa

犬いぬに手てを噛かまれた。
Tôi bị chó cắn vào tay.
先生せんせいに褒ほめられた。
Tôi được thầy khen.
昨日きのうはぐっすり寝ねられた。
Hôm qua tôi ngủ được rất ngon. (khả năng, nhóm II)
社長しゃちょうが会議かいぎに来きられた。
Tổng giám đốc đã đến họp. (kính ngữ)
急きゅうな雨あめに降くだられた。
Tôi bị dính mưa bất chợt. (bất lợi)
となりの人ひとにずっと話はなしかけられた。
Tôi bị người bên cạnh nói chuyện suốt. (bất lợi)

4. Cách dùng & sắc thái

Bị động: trung lập hoặc mang sắc thái bất lợi/phiền toái tùy bối cảnh.
Khả năng quá khứ: chỉ áp dụng tự nhiên với động từ nhóm II và 来きたる（来こられた）; nhóm I dùng ～えた (書かけた, 行いけた), không dùng ～られた.
Kính ngữ bị động: trang trọng, dùng cho cấp trên/khách hàng. Cân nhắc dùng các dạng tôn kính đặc thù: 召めし上あがった, いらっしゃった.

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

Mẫu	Công dụng	Khác biệt	Ví dụ ngắn
～られる（非ひ過去かこ）	Bị động/khả năng/kính ngữ (hiện tại)	Thì hiện tại/không quá khứ	先生せんせいに叱しかられる。
～できた	Khả năng quá khứ (tổng quát)	Trung tính, ít mơ hồ	課題かだいができた。
おVになる	Kính ngữ	Trịnh trọng, tránh mơ hồ với bị động	社長しゃちょうはお帰かえりになった。
～させられた	Thụ động sai khiến	“Bị bắt làm …”	残業ざんぎょうさせられた。

6. Ghi chú mở rộng

Tác nhân trong bị động thường dùng に; khi nhấn mạnh phương tiện/nguyên nhân, dùng によって/で: 風かぜに吹ふかれた／台風たいふうによって家いえが壊こわされた。
“見みられた” có thể là “bị nhìn thấy” (bị động) hoặc “đã có thể nhìn” (khả năng của 一段いちだん). Cần ngữ cảnh phân biệt.
Thụ động bất lợi có thể dùng với hiện tượng tự nhiên: 雪ゆきに降ふられた, 風かぜに吹ふかれた.

7. Biến thể & cụm cố định

NにV-られた（bị … làm gì）
NによってV-られた（bị … bởi/ do …）
V-させられた（bị bắt phải …）
（尊敬そんけい）いらっしゃった／召めし上あがった／ご覧らんになった（kính ngữ đặc biệt, thay cho ～られた）

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

Nhầm khả năng nhóm I: ×行こうられた → ○行いけた.
Thiếu tác nhân に trong bị động: ×先生せんせいを叱しかられた → ○先生せんせいに叱しかられた.
Nhầm với kính ngữ: “来こられた” có thể là kính ngữ, không phải bị động. Dựa vào chủ ngữ để phân biệt.
Dùng から làm tác nhân: ×先生せんせいから褒ほめられた → ○先生せんせいに褒ほめられた（によって cũng đúng nhưng trang trọng/khoa học hơn）.

Trạng thái – Xu hướng – Thói quen

👋 Chỉ từ 39k để mở VIP
Đầy đủ nội dung - Không quảng cáo

Nâng cấp →

🔍Tra từ VNJPDict