1. Cấu trúc cơ bản
| Dạng gốc | Rút gọn khẩu ngữ ～とく | Ví dụ | Ghi chú phát âm/chính tả |
|---|---|---|---|
| Vておく | Vとく | 読んでおく→読んどく | んで→んど; て→と |
| Vておいて | Vといて | 置いておいて→置いといて | “để sẵn/giữ nguyên” |
| Vておいた | Vといた | 準備しておいた→準備しといた | Quá khứ |
| Vておかない | Vとかない | 買っておかない→買っとかない | Phủ định |
| Vておけば | Vとけば | 言っておけば→言っとけば | Điều kiện |
| Vておけ（mệnh lệnh） | Vとけ | 覚えておけ→覚えとけ | Rất khẩu ngữ |
| Vておきます（ます形） | Vときます | 確認しておきます→確認しときます | Khẩu ngữ-lịch sự |
2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết
- ～ておく rút gọn thành ～とく trong văn nói: làm sẵn/làm trước để tiện; giữ nguyên trạng thái; xử lý xong để khỏi bận.
- Ba giá trị chính:
- Chuẩn bị trước: 明日のために準備しとく。
- Giữ nguyên: そのままにしといて。
- Xử lý sớm: ゴミは出しとく。
- Sắc thái thân mật, nhanh gọn, thường trong hội thoại hàng ngày.
3. Ví dụ minh họa
- 会議資料、先に印刷しとくね。
Tài liệu họp, tớ in sẵn nhé. - そのファイル、消さないでといて。
Tệp đó đừng xóa, cứ để nguyên nhé. - 忘れないようにメモっとく。
Để khỏi quên, ghi chú sẵn. - 店に予約しといたから、安心して。
Tớ đã đặt chỗ sẵn rồi, yên tâm đi. - 台風に備えて水を買っとこう。
Mua sẵn nước để phòng bão nhé. - その設定は変えないでおいて→変えないでといて。
Đừng đổi cài đặt đó, cứ để vậy. - 時間がないから説明はあとにしとく。
Vì không có thời gian nên để lát nữa hẵng giải thích.
4. Cách dùng & sắc thái
- Khẩu ngữ mạnh; dùng với bạn bè/đồng nghiệp thân; văn bản trang trọng nên dùng ～ておく chuẩn.
- Trong lịch sự nhẹ có thể dùng ～ときます: 明日までに準備しときます。
- Biến âm phổ biến: 言っておく→言っとく（いっとく）, 行っておく→行っとく（いっとく）, もらっておく→もらっとく。
- Chức năng “giữ nguyên”: ～ておいてください→～といてください。
5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự
| Mẫu | Nghĩa | Khác biệt | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| ～ておく | Làm sẵn/để nguyên | Trung lập, dùng được trong viết | 資料を用意しておく |
| ～とく | Rút gọn khẩu ngữ của ておく | Thân mật, hội thoại | 資料用意しとく |
| ～てある | Trạng thái đã được ai đó làm sẵn | Tập trung vào “trạng thái kết quả” | 資料が用意してある |
| ～ておく vs ～ておくのをやめる | Chuẩn bị vs không chuẩn bị | Phủ định: ～ておかない／～とかない | 買っとかないと |
6. Ghi chú mở rộng
- Đừng nhầm ～とく với 得（お得）/特（とく） là danh từ/tiền tố khác nghĩa.
- Trong mệnh lệnh thân mật: ～とけ（覚えとけ, 言っとけ）; yêu cầu nhẹ: ～といて（しといて）。
- Chuỗi rút gọn thường gặp trong hội thoại công việc thân mật: 共有しときます・展開しときます。
7. Biến thể & cụm cố định
- Vとく／Vといて／Vといた／Vとかない／Vとけば／Vとけ
- ～しとく／～やっとく／～買っとく／～書いとく（書いておく→書いとく）
- ～といてくれ／～といてください（để nguyên/chuẩn bị giúp）
8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT
- Dùng trong văn viết trang trọng: nên quay về ～ておく.
- Nhầm 言っとく（いっとく：nói trước） với 行っとく（いっとく：đi trước/làm trước đi） do đồng âm.
- Sai phát âm/viết: 読んでおく→×読んとく（thiếu んど）; đúng: 読んどく。
- Lẫn với ～てある: ～とく nhấn “hành động chuẩn bị”, ～てある nhấn “trạng thái đã có”.