1. Cấu trúc cơ bản
| Dạng | Cấu tạo với どういう～ | Ví dụ cấu trúc | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Định ngữ | どういう + N | どういう人／本／意味 | “Loại/kiểu/ý gì” |
| Cụm nghi vấn | どういうこと（ですか） | それ、どういうこと？ | “Ý là sao?/Thế là thế nào?” |
| Cách thức | どういうふうに + V | どういうふうに使いますか | Hỏi “bằng cách nào/ra sao” |
| Lý do (cố định) | どういうわけで／どういうわけか | どういうわけか遅れた | “Vì lý do gì/không hiểu sao” |
| Hỏi định nghĩa | ～とはどういうこと（ですか） | 多様性とはどういうことですか | Kết hợp với とは để yêu cầu định nghĩa |
2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết
- “どういう～” hỏi về loại, tính chất, nội dung cụ thể hoặc ý định/ý nghĩa của từ/câu trước đó.
- Tone có thể trung tính (hỏi thông tin) hoặc mang sắc thái chất vấn, yêu cầu giải thích tùy ngữ cảnh/ngữ điệu.
- So với どんな: どういう thường yêu cầu thông tin xác thực/định nghĩa cụ thể hơn, ít chủ quan.
- “どういうこと？” mạnh hơn “どういう意味？”; cái sau thiên về ý nghĩa của từ/câu, cái trước về tình huống/sự việc.
3. Ví dụ minh họa
- どういう映画が好きですか。
Bạn thích phim kiểu gì? - それはどういう意味ですか。
Cái đó có nghĩa là gì? - 昨日の発言はどういうつもりですか。
Phát ngôn hôm qua của anh là với ý định gì vậy? - この単語は英語でどういうんですか。
Từ này tiếng Anh là gì? - 突然来ないなんて、どういうこと？
Tự nhiên bảo không đến, là sao vậy? - どういうふうに設定すればいいですか。
Nên cài đặt như thế nào? - どういうわけか接続できない。
Không hiểu sao lại không kết nối được. - “責任”とはどういうことか、例を挙げて説明してください。
“Trách nhiệm” là gì, hãy nêu ví dụ và giải thích.
4. Cách dùng & sắc thái
- Dùng khi muốn người nghe định nghĩa/miêu tả rõ ràng, cụ thể; phù hợp trong hỏi đáp, họp, lớp học.
- Ngữ điệu cao/thấp quyết định lịch sự: どういう意味でしょうか (lịch sự) vs どういうつもり？ (gay gắt).
- Trong email/biên bản nên dùng どのような thay cho どういう để trang trọng.
5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự
| Mẫu | Ý nghĩa | Khác biệt | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| どういうN | N như thế nào/cụ thể gì | Hỏi định nghĩa/nội dung | どういう理由 |
| どんなN | N như thế nào (cảm nhận) | Thiên về ấn tượng/chung chung | どんな映画 |
| どのようなN | N như thế nào (lịch sự) | Trang trọng, văn viết | どのような対応 |
| 何というN | Tên là gì | Hỏi tên riêng | 何という曲 |
| どうやって + V | Làm bằng cách nào | Nhấn cách thức | どうやって行く |
6. Ghi chú mở rộng
- “どういうことだ” cuối câu có thể là cảm thán bất bình/ngạc nhiên: 一体どういうことだ！
- “どういう風の吹き回しで” là thành ngữ: “gió nào đưa đẩy (sao hôm nay lại thế)”.
- “どういう経緯で” hỏi bối cảnh diễn biến dẫn đến kết quả.
7. Biến thể & cụm cố định
- どういう意味／どういうこと／どういう意図
- どういうふうに／どうやって（cách thức gần nghĩa)
- どういうわけで／どういうわけか
- ～とはどういうこと（ですか）
8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT
- Nhầm どういう với どれ（cái nào）/どの（N nào）: どういう hỏi loại/ý, không phải chọn lựa.
- Dùng どういう trong văn trang trọng: nên thay bằng どのような để an toàn trong JLPT đọc/viết.
- “どういうこと？” dễ mang sắc thái công kích; trong đề JLPT, hãy chú ý ngữ cảnh để không hiểu thành câu hỏi thuần thông tin.