1. Cấu trúc cơ bản
| Loại từ |
Cấu tạo với どなた |
Ví dụ cấu trúc |
Ghi chú |
| Đại từ nghi vấn (kính ngữ) |
どなた + ですか |
失礼ですが、どなたですか |
Lịch sự của だれ (ai) |
| Bổ nghĩa sở hữu |
どなたの + N |
これはどなたのカバンですか |
“Của ai” lịch sự |
| Bất định tích cực |
どなたか + V |
どなたか手伝ってください |
“Ai đó” (someone) |
| Phổ quát khẳng định |
どなたでも + V (khẳng định) |
どなたでも参加できます |
“Ai cũng (đều có thể)” |
| Phổ quát phủ định |
どなたも + V(ません) |
今日はどなたも入れません |
“Không ai …” khi đi với phủ định |
2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết
- “どなた” = “ai” ở mức lịch sự/kính trọng; dùng với người lạ, khách, sếp.
- Các biến thể nghĩa: どなたか (ai đó), どなたでも (ai cũng), どなたも〜ません (không ai).
- Kết hợp tự nhiên với kính ngữ: いらっしゃる/お〜になる khi nói về chủ thể là khách.
- Thường dùng trong thoại điện thoại, lễ tân, cửa hàng, bệnh viện.
3. Ví dụ minh họa
- 失礼ですが、どなたですか。
Xin lỗi, ai đấy ạ?
- こちらはどなたですか。
Đây là ai vậy ạ? (khi xem ảnh/giới thiệu)
- これはどなたのお荷物ですか。
Hành lý này là của ai ạ?
- どなたか日本語がわかる方はいらっしゃいますか。
Có ai hiểu tiếng Nhật không ạ?
- 明日のイベントはどなたでも参加できます。
Sự kiện ngày mai ai cũng có thể tham gia.
- 本日はどなたも入れません。
Hôm nay không ai được vào.
- お電話はどなたにおかけしますか。
Anh/chị muốn gọi cho ai ạ?
- 受付:どなた様でしょうか。
Lễ tân: Quý danh là gì ạ?/Xin hỏi quý vị là ai ạ?
4. Cách dùng & sắc thái
- Lịch sự hơn だれ; dùng an toàn trong bối cảnh trang trọng.
- “どなた様(さま)でしょうか/でいらっしゃいますか” là siêu kính ngữ.
- Đi với trợ từ như が/に/の/を tùy vai trò: どなたが来ますか, どなたに会いますか.
- Trong hội thoại thân mật nên dùng だれ để tự nhiên hơn.
5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự
| Mẫu |
Ý nghĩa |
Khác biệt |
Ví dụ ngắn |
| だれ |
Ai (bình thường) |
Trung tính, dùng với bạn bè |
だれですか。 |
| どなた |
Ai (lịch sự) |
Lễ tân, dịch vụ, người lạ |
どなたですか。 |
| どなた様 |
Ai (cực lịch sự) |
Qua điện thoại, công việc trang trọng |
どなた様でしょうか。 |
| どの方 |
Vị nào |
Lịch sự, gắn danh từ 方 |
どの方が先生ですか。 |
| どんな人 |
Người như thế nào |
Hỏi đặc điểm, không hỏi danh tính |
どんな人が好きですか。 |
6. Ghi chú mở rộng
- “どなたでも” thường thấy trong thông báo mở: “どなたでも大歓迎”.
- Với phủ định, “どなたも〜ません” = “không ai”; đừng dùng “どなたでも〜ません”.
- “どなたのご担当者様” nghe dư thừa; chọn một trong hai: “ご担当者様” hoặc “どなたがご担当ですか”.
7. Biến thể & cụm cố định
- どなた様(でいらっしゃいますか)
- どなたか(ai đó)
- どなたでも(ai cũng)
- どなたも〜ません(không ai)
- どなたのN(của ai)
8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT
- Nhầm khẳng định/phủ định: × どなたでも来ません → ✓ どなたも来ません.
- Dùng どなた với bạn bè/người nhỏ tuổi gây cứng nhắc; nên dùng だれ.
- Thiếu trợ từ đúng: × どなた会いますか → ✓ どなたに会いますか.
- Nhầm hỏi đặc điểm bằng どなた: hỏi “người thế nào” phải dùng どんな人/どの方.