～とき - Khi, lúc

Loại	Cấu trúc với ～とき	Ví dụ	Ghi chú
Động từ (chưa xảy ra)	V-辞書じしょ形けい + とき	行いくとき、電話でんわします。	Khi sắp/đang đi (trước thời điểm đi)
Động từ (đã xảy ra)	V-た形かたち + とき	行いったとき、友ともだちに会あいました。	Khi sau khi đã đi (đi rồi)
い‑tính	Aい + とき	忙いそがしいとき、コーヒーを飲のみます。	Giữ nguyên い
な‑tính	Aな + とき	ひまなとき、本ほんを読よみます。	Thêm な
Danh từ	N + の + とき	子こどものとき、よく泳およぎました。	Thêm の
Thêm に (tùy chọn)	～とき（に）	雨あめのときに、傘かさをさします。	に nhấn thời điểm

～とき diễn tả “khi, lúc” một tình huống/thời điểm xảy ra.
Khác biệt quan trọng (động từ):
- V-辞書じしょ形けい + とき: hành động chính xảy ra trước/đang khi V (chưa hoàn tất V).
- V-た形かたち + とき: hành động chính xảy ra sau khi V hoàn tất.
Với tính từ/danh từ: không có phân biệt “trước/sau”, chỉ nêu bối cảnh thời điểm.

日本にほんへ行いくとき、パスポートを持もっていきます。
Khi đi Nhật (trước khi đi), tôi mang hộ chiếu.
日本にほんへ行いったとき、京都きょうとを観光かんこうしました。
Khi đã đi Nhật (lúc đó), tôi đã tham quan Kyoto.
暇ひまなとき、映画えいがを見みます。
Khi rảnh thì xem phim.
子こどものとき、よく公園こうえんで遊あそびました。
Hồi nhỏ tôi hay chơi ở công viên.
寒さむいとき、コートを着きます。
Khi lạnh thì mặc áo khoác.
家いえへ帰かえるとき、牛乳ぎゅうにゅうを買かってください。
Khi về nhà (trên đường về), hãy mua sữa nhé.
家いえへ帰かえったとき、すぐシャワーを浴あびました。
Khi về đến nhà rồi, tôi tắm ngay.

Mẫu	Nghĩa	Khác biệt	Ví dụ ngắn
～とき	Khi, lúc	Chỉ thời điểm, trung tính	忙いそがしいとき…
～間ま（あいだ）	Trong khi (khoảng thời gian)	Nhấn kéo dài, có độ dài	雨あめの間ま、家いえにいました。
～と	Hễ… thì…	Quan hệ điều kiện tất yếu, không phải “khi” đơn thuần	春はるになると、桜さくらが咲さく。
～ときに	Khi (nhấn thời điểm)	Thêm に để nhấn mạnh	出発しゅっぱつのときに連絡れんらくしてください。

Với động từ chỉ di chuyển (行いく、来くる、帰かえる), chọn 辞書じしょ形けい/た形かたち để phân biệt “trước khi đi” và “sau khi đến”.
「このとき／そのとき／あのとき」 là các cụm chỉ “lúc này/lúc đó/lúc kia”.
Không dùng 「Nとき」 trực tiếp; phải là Nのとき (例れい：朝あさのとき × → 朝あさは/朝あさに hoặc 朝あさ起おきたとき).

Nhầm thời điểm: ×日本にほんへ行いくとき、写真しゃしんをたくさん撮とりました（ý là sau khi đến）→ ✓日本にほんへ行いったとき…。
Quên の với danh từ: ×学生がくせいとき → ✓学生がくせいのとき。
Dùng sai thì ở mệnh đề chính làm câu khó hiểu; hãy nhất quán (quá khứ/hiện tại).

～とき – Khi, lúc